Hoe voorkom je een allergie?

‹ Terug naar overzicht
Geplaatst op:

De redactie van Prof Nail krijgt soms bericht van nagelstylisten die een allergie ontwikkelen voor de producten waarmee ze werken. In een enkel geval is dat zo ernstig, dat ze hun studio moeten sluiten. Hoe voorkom je een beroepsallergie?

De definitie van een allergie is ‘een overdreven reactie van het immuunsysteem op een substantie die in principe niet gevaarlijk is’. Een bekend voorbeeld is hooikoorts: graspollen zijn onschadelijk, maar het immuunsysteem valt die ‘vreemde voorwerpen’ aan met niesbuien en tranende ogen. Bij hooikoorts, maar ook bij een allergie voor voedsel of insectenbeten, gaat het om een directe reactie van het lichaam op een allergeen met een grote moleculaire structuur. Na het contact volgt binnen een kwartier de allergische reactie. Een tweede soort allergie geeft een ‘uitgestelde reactie’. Dit komt voor bij heel kleine substanties, met kleine moleculen, zoals bestanddelen van cosmetica. Zo’n allergie wordt ‘opgebouwd’ (zie kader 1). In de eerste fase kom je regelmatig in contact met de stof en daardoor raak je gesensibiliseerd (overgevoelig). Dat kan weken, soms wel jaren duren. Het lichaam ‘onthoudt’ die overgevoeligheid en wanneer er weer contact is met de stof gaat het ineens mis. Binnen zes uur tot twee dagen reageert de huid met dermatitis: de huid gaat ontsteken.

 

Wat zie je bij een allergie?

Een allergische dermatitis (eczeem) is er in twee soorten: droog en nat. Bij een droog eczeem ziet de huid er rood uit, er zijn pukkeltjes, schilferingen en je hebt last van ernstige jeuk. Bij een nat eczeem zwelt de huid, er zijn blaasjes en wondvocht te zien en er is ook jeuk. Sommige mensen voelen een brandende pijn. Of je een nat of droog eczeem krijgt, is persoonlijk en niet afhankelijk van het allergeen. Helaas kun je heel lang huidklachten blijven houden, zelfs als je al maandenlang geen contact hebt gehad met het allergeen. Als het eczeem chronisch wordt, dan wordt de huid dikker, verhoornt en er ontstaan grote schilfers. Is het eczeem eenmaal chronisch, dan kan er ook eczeem op andere huiddelen ontstaan. De allergenen worden namelijk door de lymfebaan of de bloedcirculatie verder versleept. Bij een allergische dermatitis aan de handen kunnen soms de nagelplaten loslaten (onycholysis).

 

Allergie voor nagelcosmetica

Bij een allergie voor cosmetica ligt de oorzaak meestal in het conserveermiddel. De belangrijkste boosdoeners zijn MCI/MI en MDGN. Door de invoering van de INCI (de internationale ingrediëntendeclaratie op cosmeticaverpakkingen) kun je zelf op het etiket kijken of het product deze stoffen bevat. Dat heeft het aantal allergieën voor conserveringsmiddelen verminderd. Ook bestanddelen van parfums (vooral cinnamic aldehyde en eugenol) leveren problemen op. Helaas staat op de ingrediëntendeclaraties vak alleen de algemene term ‘fragrance’. Bij nagellakken en nagelverharders kwamen vaak allergieën voor op toluene sulphonic amide, afgekort TSA. TSA is een soort lijm die de lak aan de nagelplaat hecht en moet niet verward worden met tolueen, dat inmiddels verboden is in cosmetica. Een allergie voor TSA uit zich nooit op de vingers zelf, daarvoor is de huid daar te dik. Meestal ontstaan er eczeemplekken op het gezicht, omdat je daar krabt met de nagels. Of de oogleden raken geïrriteerd: iedereen wrijft voortdurend in de ogen en de zeer dunne huid van de oogleden is extra gevoelig. 

Gelukkig hebben de Europese wetgevers steeds meer aandacht voor allergenen in (nagel)cosmetica. Producenten doen hun best om bekende allergenen te vermijden. Consumenten ontwikkelen slechts zelden een allergie voor kunstnagelproducten. Daar heb je als nagelstylist een belangrijke rol in. Het is belangrijk om zo precies mogelijk te werken, zodat er geen liquid of gel in de nagelriemen loopt. Het product hoort sowieso nooit in contact te komen met de huid. Ook het aanbrengen van pure liquid op de nagelplaat is af te raden.

 

Beroepsallergie in de nagelstudio

Helaas zijn er wel nagelstylisten die een beroepsallergie hebben ontwikkeld. Ten eerste door direct contact tussen de huid en de chemicaliën. Maar meestal is dé oorzaak de vluchtige acrylmonomeren in acryl liquid. Vooral MMA (methyl methacrylate) is berucht. Deze zeer kleine moleculen verdampen uit de producten en hangen in de lucht van de salon. De nagelstylist hangt letterlijk boven de potjes waaruit deze monomeren opstijgen. Daarom krijgen sommigen niet alleen een dermatitis aan de vingers, handen en onderarmen, maar ook aan het gezicht en met name de ogen. Binnen een paar maanden is het proces van sensibilisering voltooid en ontstaat een allergie. Gel geeft minder problemen dan poeder-vloeistof combinaties, omdat de concentratie monomeren in gel lager is dan in liquid. Onvolledig uitgeharde gel kan echter ook problemen geven. Het uitgeharde product, de polymeer, is moleculair te groot om een allergische dermatitis uit te lokken. Ook stof dat vrijkomt bij het afwerken van net gemaakte kunstnagels bevat nog altijd enigszins actieve chemicaliën. Het uithardingsproces duurt namelijk een paar uur. Het wat zwaardere vijlstof valt vrij snel op je tafel en in je afzuigsysteem, maar fijnstof (dus het lichtere stof) blijft nog even in de lucht rond dwarrelen voordat het neerdaalt. Het inademen van fijnstof kan je luchtwegen irriteren en leidt soms tot een allergie. Door het dragen van een mondkapje kun je het inademen van vijlstof verminderen. Let ook op met handschoenen van latex (natuurrubber), waarvoor veel mensen allergisch zijn. Gebruik ze liever niet.  

 

Testen

Studies tonen aan dat erfelijke factoren een rol spelen. Een allergie voor nagelcosmetica (type IV, zie kader) door sensibilisering krijg je vermoedelijk alleen wanneer je daarvoor erfelijk gevoelig bent. Een andere factor schijnt leeftijd te zijn. Bij oudere mensen is het immuunsysteem minder actief en is het risico kleiner dat een sluimerende aanleg voor allergie daadwerkelijk als eczeem zichtbaar wordt. Of je inderdaad allergisch bent voor acrylaten of andere stoffen in je werkmaterialen, kun je laten testen met een eenvoudige dermatologische plakproef, de standaard allergietest. De allergoloog of dermatoloog brengt 25 van de meest voorkomende contactallergenen in een zeer lage concentratie op de huid van de rug aan, onder plakkers. De pleisters blijven een tot drie dagen zitten. Als de huid rood onder de pleister vandaan komt, dan is er kans op sensibilisering voor de betreffende stof. Omdat niet alle allergenen in de standaardtest zijn opgenomen, is het handig als je je eigen acryls of gels meeneemt naar het onderzoek, als je denkt dat die de problemen veroorzaken.   

 

Behandelen

Als eenmaal duidelijk is dat je eczeem veroorzaakt wordt door een allergie, zal de dermatoloog het  contacteczeem behandelen met corticosteroïden. Dat zijn ontstekingsremmers. Bij nat eczeem worden de medicamenten met behulp van vochtige omslagen opgebracht. Bij droog eczeem gebruikt men vethoudende cortisonenzalf. In zware gevallen kan cortisonentherapie met injecties of tabletten nodig zijn. Chronisch contacteczeem is te behandelen met uv-straling en antiseptische medicatie. In de beschadigde huid ontstaan namelijk vaak bacteriële superinfecties. Heel belangrijk is individuele begeleiding en nabehandeling met vochtherstellende crèmes.  

 

Hoe voorkom je een beroepsallergie?

Allergieën zijn niet altijd te voorkomen, maar met goede voorzorgsmaatregelen kunnen de meeste nagelstylisten hun beroep toch veilig tot hun pensioen uitoefenen. Het is belangrijk om al tijdens je opleiding voorzorgsmaatregelen te nemen. Dat is zeker van belang als je al andere allergieën hebt, als je zogezegd ‘atopisch’ bent. De sensibilisering, het overgevoelig worden, kan dan namelijk al plaatsvinden. Gelukkig zijn de meeste opleidingsinstituten nu alert op dit beroepsrisico. ‘Het boek voor de nagelstylist’ van de Magnetic Nail Academy adviseert: 

  • Werk voorzichtig en was je handen na direct contact met kunstnagelproducten.
  • Met handschoenen voorkom je directe blootstelling aan (gemorst) product. Draag ongepoederde nitrile handschoenen tijdens het werk. Vinyl of latex handschoenen zijn niet helemaal vloeistofdicht. Trek wegwerphandschoenen na de behandeling binnenstebuiten uit en gooi ze in de afvalemmer. Was daarna je handen.
  • Draag kleding met lange mouwen. 
  • Vermijd het contact met vijlstof door zo veel mogelijk af te zuigen. Gebruik een nagelborstel om stof weg te borstelen, nooit je vingers. Blaas stof niet weg. 
  • Zorg dat je gel en acryl goed uithardt. Als het product niet lang genoeg is uitgehard, bevat het meer allergenen.   
  • Met mondkapjes (mondneusmaskers) voorkom je inademing van vijlstof. Koop alleen persoonlijke beschermingsmiddelen met een CE-markering.
  • Werk aan een professionele werktafel met stofafzuiging. Hang geen afzuiging recht boven je werktafel, want dan blaas je mogelijke allergenen juist in je gezicht.
  • Veeg penselen niet af aan de table towel op je werktafel, maar aan een Nail Wipe die je direct weggooit in een gesloten afvalemmer.
  • Stofzuig en dweil de studio iedere dag.

 

Werken met een allergie

Heb je eenmaal een allergie ontwikkeld, dan kom je daar nooit meer van af. Je kunt helaas niet over een allergie ‘heengroeien’. Het lichaam blijft overdreven reageren op de acrylmonomeren. Ben je allergisch geworden en wil je toch in je studio blijven werken? Dan is het vermijden van het allergeen de enige garantie om contacteczeem te voorkomen. Een paar praktische tips:

  • Handschoenen, beschermende crème of zalf verhinderen contact met het allergeen. Houd je huid in optimale conditie: gebruik zeepvrije wasgels (pH tussen de 5 en 6,5) en terugvettende badproducten. Na iedere wasbeurt gebruik je terugvettende olie en zalf om de beschermlaag van de huid te herstellen. De huisarts of dermatoloog kan geschikte producten aanraden. 
  • Draag altijd handschoenen. Ben je (licht) allergisch, draag dan neopreen handschoenen. Nitril is het beste bestand tegen kunstnagelproducten. Het is non-allergeen en biedt 98% bescherming tegen chemicaliën. Nitril handschoenen zijn daardoor wel wat stugger en minder rekbaar dan de andere varianten. Voor zeer allergische stylisten zijn er katoenen of zijden ‘onderhandschoenen’, waar ze weer nitril handschoenen overheen aantrekken. 
  • Er zijn speciale lange (long sleeve) handschoenen, waarmee je ook de onderarmen beschermt.
  • Koop een mondneusmasker met een ingebouwd koolstoffilter dat beschermt tegen vluchtige stoffen.
  • Ga met gel werken in plaats van een poeder-vloeistof combinatie.
  • Zorg voor zeer goede ventilatie in de studio.

Contactallergie is niet besmettelijk. Wel moet je als nagelstylist, als je huid open en nattend is, goed letten op hygiëne om te voorkomen dat de huid geïnfecteerd raakt met schimmels of bacteriën. Neem altijd een allergiepaspoort mee en laat dit ook zien aan iedere (para)medische professional die je bezoekt, van tandarts (vullingen bevatten soms acrylaten) tot fysiotherapeut.

   

Meer weten?

Het Centrum voor Huid en Arbeid is een toonaangevend advies- en kenniscentrum voor beroepshuidziekten, onder andere voor nagelstylisten. Het Centrum bestaat sinds 1988 en sinds 1994 is de Kapperspoli onderdeel van het Centrum. De site www.Huidenarbeid.nl geeft informatie over beroepshuidziekten en adviezen aan  werkende mensen met een beroepshuidziekte. Je kunt er ook een online test doen.